DaGGar

اولین سیاره سنگی فراخورشیدی کشف شد

mgeology — Sat, 26 Sep 2009 16:00:56 GMT

دانشمندان موفق به شناسایی اولین سیاره فرا خورشیدی شدند که سنگی بوده و با سیاره های گازی مانند زحل و مشتری کاملا متفاوت است.

ساختار این سیاره جدید شباهت زیادی به زمین دارد اما در محیطی قرار دارد که به گفته دانشمندان تصویر جهنم برای انسان متصور می شود زیرا این سیاره به ستاره خود بسیار نزدیک است به شکلی که درجه حرارت در روزهای این سیاره در حدود دو هزار درجه سلسیوس و در شبها در حدود منفی 200 درجه سلسیوس تخمین زده شده است.

اخترشناسان احتمال می دهند یک سمت این سیاره همیشه به سوی ستاره بوده و سمت دیگر آن همیشه از ستاره به دور است به همین دلیل آن سمت سیاره که به سوی ستاره اش قرار گرفته است همیشه گداخته به نظر می آید و سوی دیگر در صورت وجود آب همیشه پوشیده از یخ خواهد بود. همچنین به دلیل عدم وجود اتمسفر در این سیاره امکان توزیع یکسان حرارت در آن وجود ندارد.

این سیاره که نام CoRoT-7b برای آن انتخاب شده است در واقع در سال گذشته کشف شد اما درک ساختار سنگی و شبه زمینی آن مدتها به طول انجامید. اخترشناسان ابعاد این سیاره را با نگریستن به عبور آن از برابر ستاره اش تخمین می زدند و مطالعه بر روی تاثیر وزن سیاره بر روی ستاره اش در حدود 70 ساعت به طول انجامید.

با اطلاعاتی که از این مطالعات به دست آمد تنها اجرام منظومه خورشیدی که از نظر چگالی با سیاره جدید مشابهند زهره، عطارد و زمین هستند و در نهایت مطالعات بیشتر بر روی این سیاره که در فاصله 500 سال نوری و در صورت فلکی تک شاخ قرار گرفته است، شباهت زیاد آن را با سیاره زمین آشکار کرد.

با وجود اینکه سیاره جدید جرمی پنج برابر بیشتر از زمین دارد، کوچکترین سیاره فراخورشیدی است که تا به حال در خارج از منظومه شمسی کشف شده است. این سیاره نسبت به زمین هفت بار سریعتر به دور ستاره اش حرکت کرده و فاصله اش از ستاره 23 بار نزدیکتر از فاصله عطارد تا خورشید است.

بر اساس گزارش سی ان ان، تلسکوپ CoRot برای اولین بار این سیاره را در سال 2008 کشف کرد و در حال حاضر در حدود 42 دانشمند و 17 موسسه مشغول مطالعه بر روی این پروژه هستند.

منبع : نجوم نیوز

ناسا اعلام کرد؛کشف یخ در ماه و مریخ

mgeology — Sat, 26 Sep 2009 15:57:10 GMT

سازمان ناسا اعلام کرد که موفق به کشف یخ بر روی کره ماه و شواهد جدیدی از وجود یخ در حفره های برخوردی سیاره مریخ شده است.

سازمان ناسا طی رزوهای اخیر خبر از دو کشف جدید و پر اهمیت داده است که می تواند در مسیر تحقیقات فضایی اش تاثیر گذار باشد. این سازمان موفق به کشف یخ بر روی کره ماه و شواهد جدیدی از وجود یخ در حفره های برخوردی سیاره مریخ شده است.

گزارشهای کاملی که از این اکتشافات منتشر شده است نشان می دهد نشانه های واضح و قابل قبولی از آب منجمد در سطح بیابانی ماه و مریخ به دست آمده است که این گزارشها می تواند برای دانشمندانی که به دنبال نشانه های حیات در این دو جرم کیهانی هستند خبر خوشایندی به شمار رود.

ناسا اعلام کرده است نقشه بردار معدنی ماه یا M3 مولکولهای آب را به شکلی واضح بر روی سطح ماه کشف کرده است. ابزار M3 از جمله تجهیزات متعلق به ناسا بوده است که بر روی فضاپیمای چاندرایان 1 هند که ماموریت نقشه برداری از ماه را به عهده داشته، نصب شده بود.

جیم گرین دانشمند علوم سیاره ای ناسا معتقد است کشف آب بر روی ماه برای دانشمندان امری غیر قابل تصور به شمار می رفت. به گفته وی زمانی که گفته می شود "آب در سطح ماه" صحبت از دریاچه ها، اقیانوسها و یا حتی گودالهای آب نیست بلکه صحبت از مولکولهای آب و هیدروکسیل است.(هیدروکسیل ترکیبی از هیدروژن و اکسیژن است.)

به گفته دانشمندان آب موجود بر روی سطح ماه با مواد معدنی به شدت ترکیب شده است و به این شکل توانسته در شرایط بدون گرانش و بدون هوای ماه دوام بیاورد. به همین دلیل امکان پمپ کردن این آب مانند آنچه در زمین صورت می گیرد وجود ندارد بلکه باید به تدریج جمع آوری شده و ذخیره سازی شود.

در گزارش بعدی ناسا، این سازمان اعلام کرده است مدارگرد اکتشافی مریخ موفق به ردیابی یخ در پنج حفره مریخی شده است، حفره هایی که به نظر در اثر اثبات شهابسنگها به وجود آمده اند. به همین دلیل دانشمندان معتقدند از این پس می توانند به حفره های برخوردی به عنوان منابع بالقوه یخ نگاه کنند. یخ های یافته شده متعلق به دوران هوایی مرطوبی است که شاید چندین هزار سال پیش در مریخ حکمفرما بوده است.

در حال حاضر دیگر هیچ شکی مبنی بر وجود آب در سطح مریخ وجود ندارد و در عین حال شواهدی نیز وجود دارد که نشان می دهد می توان آب منجمد را در اعماق مریخ نیز کشف کرد.

دانشمندان از گذشته به وجود آب در کره مریخ مشکوک بوده اند و به همین دلیل بسیاری از مطالعات خود را بر روی اثبات این پدیده متمرکز کرده اند. این تلاشها از آغاز ماموریتهای آپولو شکلی جدید به خود گرفت فضانوردان در این ماموریتها به همراه خود نمونه هایی از سنگهای ماه را به زمین بازگرداندند که بررسی این نمونه ها نشانه های کوچکی از وجود آب را آشکار کرد اما دانشمندان گمان بردند این نشانه های کوچک از جو زمین به این نمونه های تراوش کرده است. با این حال ظن وجود آب در این کره برای دانشمندان به قوت خود باقی مانده بود.

اما رصدهای جدید از سطح ماه که توسط سه فضاپیمای متفاوت، چاندرایان 1، کاسینی و کاوشگر Deep Impact ناسا و تجهیزات طیف نگار این فضاپیماها انجام گرفته نشانه های قدرتمندتری را از وجود این ماده حیاتی یا هیدروکسیل در بیابانهای کره ماه ارائه کرده است.

فضاپیمای کاسینی در سال 1999 و در مسیر عبورش از ماه به سوی زحل نشانه های قدرتمندی از وجود آب یا هیدروکسیل در بخشهای قطبی ماه را به ثبت رساند. سپس ابزار M3 ناسا که بر روی فضاپیمای چاندرایان هند بسته شده بود موفق به جذب طیف نوری قدرتمندی از قسمتهای قطبی ماه شد که از سطح ماه بازتاب داده شده بود که در این نور بازتاب داده شده نشانه هایی از وجود هیدروژن و اکسیژن به دست آمد.

در نهایت فضاپیمای Deep Impact با رصدهای مادون قرمزش نیز با یافتن نشانه های غیر قابل انکاری به تایید وجود آب و هیدروکسیل در قمر زمین پرداخت. این فضاپیما نشانه های قدرتمند خود را در عرض جغرافیایی 10 درجه شمالی و در مناطق قطبی در حالی ردیابی کرد که این منطقه در زمانهای متفاوت از یک روز ماه مورد بررسی قرار گرفت.

بر اساس گزارش رویترز، دانشمندان علوم سیاره ای از کشف آب بر روی ماه به عنوان کشفی شگفت انگیز و امیدوار کننده یاد می کنند و معتقدند این کشف می تواند در نهایت کره ماه را به منبعی قابل اطمینان از آب و سوخت در فضا تبدیل کند. مطالعه و جستجو برای یافتن آب در کره ماه از آغاز ماموریتهای آپولو شکلی جدی به خود گرفت.

منبع : نجوم نیوز

تازه ها از فضا !؟

mgeology — Sun, 19 Jul 2009 14:13:18 GMT

فضانوردان سفینه اندوور اولین راهپیمایی فضایی خود را آغاز کردند

فضانوردان سفینه آمریکایی اندیوور اولین راهپیمایی فضایی در مأموریت خود در ایستگاه بین المللی فضایی را آغاز کردند.
دیو ولف، فضانورد باسابقه و تیم کوپرا فضانورد تازه کار روز شنبه برای کمک به همکاران خود در نصب یک سکوی خارجی به آزمایشگاه عظیم ژاپنی در این ایستگاه از اندوور خارج شدند. این عملیات شش ساعت و نیم طول می کشد و طی آن سکو آزمایشگاه را تکمیل خواهد کرد و به دانشمندان این امکان را خواهد داد که در فضای خلأ آزمایشاتی را صورت دهند.

برای کاهش زمان آمادگی، دو فضانورد شامگاه جمعه در قسمت خلأ ورودی سفینه، تمرین کردند.

این اولین دور از پنج راهپیمایی برنامه ریزی شده برای فضانوردان، در مأموریت ۱۱ روزه اندوور به شمار می رود.

سفینه اندوور روز جمعه، پس از سفری دو روزه از مقصد زمین، در ایستگاه فضایی بین المللی پهلو گرفت. فضانوردان سفینه آمریکایی اندیوور اولین راهپیمایی فضایی در مأموریت خود در ایستگاه بین المللی فضایی را آغاز کردند.

دیو ولف، فضانورد باسابقه و تیم کوپرا فضانورد تازه کار روز شنبه برای کمک به همکاران خود در نصب یک سکوی خارجی به آزمایشگاه عظیم ژاپنی در این ایستگاه از اندوور خارج شدند. این عملیات شش ساعت و نیم طول می کشد و طی آن سکو آزمایشگاه را تکمیل خواهد کرد و به دانشمندان این امکان را خواهد داد که در فضای خلأ آزمایشاتی را صورت دهند.

برای کاهش زمان آمادگی، دو فضانورد شامگاه جمعه در قسمت خلأ ورودی سفینه، تمرین کردند.

این اولین دور از پنج راهپیمایی برنامه ریزی شده برای فضانوردان، در مأموریت ۱۱ روزه اندوور به شمار می رود.
سفینه اندوور روز جمعه، پس از سفری دو روزه از مقصد زمین، در ایستگاه فضایی بین المللی پهلو گرفت.

voa.com

آیا انسلادوس میزبان یک اقیانوس مایع است؟

ماه گذشته دو مقاله در مجله‌ی Nature در پاسخ به این پرسش که آیا قمر زحل، انسلادوس، دارای اقیانوس شور و مایع می‌باشد، مواضع مخالفی نسبت به هم گرفتند.

یک گروه تحقیق از اروپا می‌گوید ستون‌های عظیم آب که به صورت فواره‌های غول پیکر از قطب جنوب این قمر جاری می‌شوند، از یک اقیانوس شور سرچشمه می‌گیرند. گروه دیگر، از دانشگاه کلرادو، اظهار می‌دارد که این آبفشان‌های مفروض برای حاصل شدن از یک اقیانوس، از سدیم کافی برخوردار نیستند. حقیقت ممکن است به جستجو‌ی حیات فرازمینی و همچنین به درک ما از نحوه‌ی شکل گیری اقمار سیاره‌ای بستگی داشته باشد.

ابتدا فضا‌پیمای کاسینی این ستون آب را در کاوش خود از سیاره‌ی حلقه‌دار بسیار بزرگ در سال 1384/ 2005 کشف کرد. انسلادوس بخار آب، گاز و خرده‌ریزهای یخ را به فضا، به ارتفاعی در حدود صدها کیلومتر بالاتر از سطح قمر، پرتاب می‌کند.

این قمر، که در خارجی‌ترین حلقه‌ی E زحل در گردش است، یکی از سه جرم خارجی منظومه شمسی است که فوران‌های فعالی از گرد و غبار و بخار تولید می‌کند. علاوه براین، گذشته از زمین و مریخ و قمر مشتری، اروپا، انسلادوس یکی از مکان‌هایی در منظومه شمسی است که ستاره‌شناسان دارای شواهد مستقیمی از وجود آب در آن ناحیه هستند.

محققان اروپایی، به سرپرستی فرانک پستبرگFrank Postberg)) از دانشگاه هیدلبرگ در آلمان، از کشف نمک‌های سدیم در میان گرد و غبار خارج شده از ستون‌های آب انسلادوس گزارش دادند. پستبرگ و همکارانش داده‌ها را ،که از تحلیل‌گر غبار کیهانی((Cosmic Dust Analyzer یا (CDA) متصل به فضا‌پیمای کاسینی بدست آمده، مطالعه کرده‌اند و با اطلاعات حاصل از تجربیات آزمایشگاهی تلفیق نموده‌اند.

آن‌ها می‌گویند دانه‌های یخی در آبفشان انسلادوس دارای مقدار قابل توجهی از نمک‌های سدیم می‌باشند که نشان‌دهنده‌ی اقیانوس شور در اعماق بسیار پایین هستند.

نتایج مطالعه‌ی آن‌ها بر این مطلب دلالت می‌کند که غلظت نمک طعام در این اقیانوس می‌تواند همانند اقیانوس‌های زمین و در حدود 3/0-1 مول نمک در هر کیلو‌گرم از آب باشد.

ولی مطالعات کلرادو تعبیر متفاوتی را ارائه می‌کند. نیکلاس اشنایدرNicholas Schneider))، از آزمایشگاه بولدر CU_Boulder)) مربوط به فیزیک جو و فضا، و همکارانش می‌گویند مقدار زیاد سدیم در این آبفشان باید همان میزان نور زرد ساطع کند که از چراغ‌های خیابان حاصل می‌شود و بهترین تلسکوپ‌های دنیا می‌توانند حتی تعداد کمی از اتم‌های سدیم چرخان به دور زحل را شناسایی کنند.

تیم اشنایدر با استفاده از دو تلسکوپ نشان داد مقدار کمی اتم‌های سدیم در بخار آب وجود دارد. اشنایدر گفت: " حمایت از فرضیه‌ی آبفشان بسیار جالب توجه بوه است. ولی آنچه که طبیعت می‌گوید اینگونه نیست".

یک توضیح مطرح شده برای این نتایج متفاوت چنین است که غارهای عمیق ممکن است در جایی که آب به آرامی تبخیر می‌شود، وجود داشته باشند. هنگامی که فرآیند تبخیر کند است بخار حاوی مقدار کمی سدیم می‌شود همانند آبی که از اقیانوس تبخیر می‌شود. سپس این بخار درحین عبور از شکاف‌های کوچک به فضای خلاء به صورت فواره در‌می‌آید.

او گفت: "اگر این تبخیر شدیدتر می‌شد نمک بیشتری در برمی‌گرفت. این طرح تبخیر کند از یک اقیانوس غار مانند عمیق با نتایجی که تا‌کنون بدست آوردیم محتمل است".

ولی اشنایدر توضیح‌های متعدد دیگر برای فواره‌ها را به یک اندازه قابل قبول دانست. او گفت: "احتمال دارد یخ گرم به فضا تبخیر شود. حتی ممکن است مکان‌هایی باشند که پوسته در اثر حرکات کشندی در جهت مخالف خودش ساییده ‌شود و این اصطکاک آب مایع تولید می‌کند سپس این آب به فضا تبخیر می‌شود".

"اینها همه فرضیه هستند ولی ما نمی‌توانیم با نتایجی که تا کنون بدست آوریم هیچ کدام را تأیید کنیم. ما باید همه‌ی آن‌ها را در نظر داشته باشیم".

منبع اصلی :http://nojumnews.com/index.php?option=com_content&task=view&id=383&Itemid=1

گزارش زمين لرزه 10/2/1388 شمال غربی سراوان

mgeology — Sun, 24 May 2009 06:50:18 GMT

گزارش زمين لرزه 10/2/1388 شمال غربی سراوان

آرش اسلامی، غلام جوان دولوئی، عليرضا اشعری

1- موقعیت و بزرگی رویداد

در ساعت 34:24: 14 (به وقت محلی) روز 10 اردیبهشت 1388، زمین لرزه ای به بزرگای1/5=ML در مقیاس محلی و 7/5=mb در مقیاس امواج پیکری در72کیلومتری شمال غربی سراوان از توابع استان سیستان و بلوچستان به وقوع پیوست (شکل 1). رومرکز این رویداد براساس لرزه نگاشت های ثبت شده در شبکه ملی لرزه نگاری باندپهن پژوهشگاه در مختصات 61/27 درجه عرض شمالی و 66/61 درجه طول شرقی قرار دارد. این رویداد توسط شبکه لرزه نگاری باند پهن پژوهشگاه بین المللی زلزله شناسی و مهندسی زلزله مطابق شکل(2) ثبت شده است.

شکل (1): مرکز سطحی زمینلرزه10/2/88 شمال غربی سراوان.

شکل (2):مولفه قائم لرزه نگاشتهای ثبت شده در شبکه ملی لرزه نگاری باند پهن پژوهشگاه از زمین لرزه 10/2/88 شمال غربی سراوان.

2-سازو کار کانونی رويداد

سازو کار کانونی این زمین لرزه که توسط مراکز علمی گزارش شده است،نرمال با مولفه فرعی امتداد لغزچپ بر می باشد (شکل3). شکل( 4) سازوکار زمین لرزه های گذشته منطقه را نشان می دهد.

شكل(3): سازوكار كانونی زمین لرزه 10/2/88 شمال غربی سراوان (اقتباس از سایت www.emsc-csem.org ).

شكل(4): سازو كار كانونی زمین لرزه های گذشته منطقه جنوب شرقی ایران (اقتباس از سایت www.emsc-csem.org ).

از ویژگی های زمینلرزه 23 اسفند 1383( 13 مارس 2005) غرب سراوان عمق بیش از 50 کیلومتر است که برای آن محاسبه شده بود. این گستره عمقی موجب کاهش خسارات و مشاهدات صحرائی را سبب شده است. سازوکار کانونی زمینلرزه 13 مارس 2005 مشابه زمینلرزه ای است که در دهم اردیبهشت 1388 (30 آوریل 2009 ) به وقوع پیوسته است(شکل5). هر دو زمینلرزه دارای عمق بیش از 35 کیلومتر و سازوکار کانونی نرمال با مولفه فرعی امتداد لغز هستند. با توجه به موقعیت هر دو رویداد در سمت شرقی گسله بیرک و سازوکار یکسان آنها می توان این دو زمینلرزه را به تجدید فعالیت گسل بیرک با راستای شمال غربی – جنوب شرقی نسبت داد. در نقشه های این گزارش سازوکار گسل بیرک (با توجه به مشاهدات زمین شناسی و منابع علمی موجود) به صورت معکوس با شیب به سمت شرق نشان داده شده است. توجیه نرمال بودن سازوکارکانونی رویدادهای ناشی از فعالیت گسل بیرک احتمالا با توجه به عمق زیاد و قرارگرفتن کانون زمین لرزه ها در لبه انتهائی محل فرورانش مکران امکان پذیر می باشد.

شکل (5): نقشه موقعیت زمینلرزه 10 اردیبهشت 1388(30آوریل2009) در مقایسه با موقعیت زمینلرزه 23 اسفند 1383(13مارس 2005).

3- پيشينه لرزه خيزی منطقه

بررسی لرزه خیزی گستره 200 کیلومتری محل زمین لرزه نشان می دهد که حدود117 رویداد لرزه ای در سده اخیر در منطقه رخ داده است (شکل 6).از این تعداد 26 رویداد دارای بزرگی بیش از 5 هستند(جدول1). که نقشه موقعیت آنها در شکل(7)نشان داده شده است. بزرگترین این زمین لرزه ها زمین لرزه 23 خرداد1313(13 ژوئن 1934)شمال شرقی سراوان با بزرگای 9/6=mb و زمین لرزه 29 فروردین 1362(18 آوریل 1983) شمال غربی سراوان با بزرگی7/6=Mw می باشد.

جدول(1) زمین لرزه های مساوی و بزرگتر از 5 گستره 200 كیلومتری كانون زمین لرزه 10/2/88 شمال غربی سراوان.

Date	Time(UTC)	Time(Local)	Lat.	Lon.	Depth	Magnitude		Ref.	Region
1927/07/07	20:06:00	23:36:00	27	62.26		mb	6.4	AMB	South of Saravan, Sistan va Baloochestan Prov
1929/03/26	14:00:10	17:30:10	28	62		mb	5	ISS	South-East of Khash, Sistan va Baloochestan P
1929/09/03	12:07:00	15:37:00	26.59	62.07		mb	5.9	AMB	North-East of Rasak, Sistan va Baloochestan P
1932/02/04	21:18:09	00:48:09	26.5	62.2		Ms	5.4	MEA	North-East of Rasak, Sistan va Baloochestan P
1934/06/13	22:10:00	01:40:00	27.63	62.64		mb	6.9	AMB	North-East of Saravan, Sistan va Baloochestan
1960/08/23	08:58:07	12:28:07	29.09	59.85	15	M	5.6	EHB	South-West of Zahedan, Sistan va Baloochestan
1968/08/02	13:30:25	17:00:25	27.55	60.89	67	mb	5.7	EHB	North-East of Iranshahr, Sistan va Baloochest
1969/11/07	18:34:06	22:04:06	27.82	59.98	80	mb	6.1	EHB	North-West of Iranshahr, Sistan va Baloochest
1971/09/08	12:53:37	16:23:37	29.14	59.99	20	mb	5.3	EHB	South-West of Zahedan, Sistan va Baloochestan
1973/04/02	01:27:14	04:57:14	27.57	61.67	58	mb	5	ISC	North-West of Saravan, Sistan va Baloochestan
1973/04/26	14:30:09	18:00:09	27.17	60.8	57	mb	5	EHB	Iranshahr, Sistan va Baloochestan Province
1979/01/10	01:26:06	04:56:06	26.55	60.91	6	Mw	6	EHB	North-West of Rasak, Sistan va Baloochestan P
1979/01/10	15:05:45	18:35:45	26.49	60.99	5	Mw	6.1	EHB	North-West of Rasak, Sistan va Baloochestan P
1979/03/17	12:36:33	16:06:33	26.49	60.95	18	Ms	5	EHB	North-West of Rasak, Sistan va Baloochestan P
1979/04/05	04:05:14	07:35:14	26.43	60.9	8	Ms	5	EHB	North-West of Rasak, Sistan va Baloochestan P
1980/01/01	02:45:56	06:15:56	27.33	60.34	32	Mw	5.5	EHB	North-West of Iranshahr, Sistan va Baloochest
1983/04/18	10:58:52	14:28:52	27.77	62.05	64	Mw	6.7	EHB	North-West of Saravan, Sistan va Baloochestan
1984/09/12	18:00:46	21:30:46	27.35	60.81	65	mb	5.1	EHB	North-East of Iranshahr, Sistan va Baloochest
1985/06/22	12:41:02	16:11:02	29.45	61.15	13	mb	5	EHB	East of Zahedan, Sistan va Baloochestan Provi
1990/09/26	15:32:38	19:02:38	29.05	60.9	8	Mw	5.6	EHB	South of Zahedan, Sistan va Baloochestan Prov
1994/09/08	13:33:37	18:03:37	28.05	61.81	60	mb	5	EHB	South-East of Khash, Sistan va Baloochestan P
2003/01/14	14:13:58	17:43:58	27.97	62.34	55	mb	5.5	EHB	North of Saravan, Sistan va Baloochestan Prov
2003/06/24	06:52:53	11:22:53	27.3	60.96	62	Mw	5.5	EHB	East of Iranshahr, Sistan va Baloochestan Pro
2003/08/21	04:02:10	08:32:10	29.02	59.74	20	Mw	5.9	EHB	East of Bam, Kerman Province
2005/03/13	03:31:27	07:01:27	27.32	61.54	55	ML	6.2	IIEES	West of Saravan, Sistan va Baloochestan Provi
2006/07/18	23:27:05	02:57:05	26.23	61.19	46	ML	5	IIEES	West of Rasak, Sistan va Baloochestan Provinc

شکل (6): لرزه خیزی منطقه در سده اخیر.

شکل(7): توزیع زمین لرزه های بزرگتر از 5 منطقه جنوب شرقی ایران.

4- لرزه زمين ساخت استان سيستان و بلوچستان

استان سیستان و بلوچستان زونهای زمین شناسی- ساختاری زیر را شامل می شود.

زون فیلیشی یا زون نهبندان- خاش
بلوك لوت
زون مكران و گودال جازموریان

زون فيليش يا زون نهبندان ـ خاش
حد شرقی آن مغرب پاكستان و افغانستان، حد غربی آن گسل نهبندان و حد جنوبی آن با زون مكران، گسل بشاگرد است. گسترش شمالی ـ جنوبی این زون در حدود 800 كیلومتر و پهنای آن در حدود 200 كیلومتر است.در سمت شمال، برخی از شاخه های آن به طرف شمال غربی و مغرب، یعنی بصیران و بیرجند امتداد می یابد و گرانیت شاه كوه را دور می زند و در جنوب بیرجند هم بصورت گسل از لوت جدا می شود.
در این زون رسوبات قدیمی تر از كرتاسه وجود ندارد. رخساره كرتاسه فوقانی نیز از نوع رسوبات فلیش مخلوط با سنگهای آتشفشانی است كه ضخامت آن تا 3000 متر می رسد. این زون به شدت خردشده می باشد ودگرگونی ضعیفی را دركرتاسه پایانی متحمل شده و به اسلیت، فیلیت و شیست براق تبدیل شده است (ماستریشین).
درزون نهبندان ـ خاش،بیرون زدگی هایی ازسنگهای آتشفشانی،آهك گلوبوترونكانا دار، شیل های سیلیسی، رادیولاریت، دیاباز و اولترابازیك وجود دارد كه مجاورت آن با فیلیشهای مزبور كاملاً تكتونیكی و خرد شده است.
داخل رسوبات تبخیری پالئوژن گرانیت هایی نفوذ كرده است كه سن احتمالی آنها الیگومیوسن می باشد.
بلوك لوت
بلوك لوت توده ای است كشیده و مستحكم كه طول آن در جهت شمال به جنوب در حدود 900 كیلومتر است كه بین زون فیلیش( در مغرب آن) و بلوك طبس واقع است. استحكام وپایداری آن را به تراكم و سخت شدگی سنگهای دگرگون شدة زیرساخت آن نسبت می دهند كه در تریاس میانی، بر اثر كوهزایی سیمرین پیشین پدید آمده است. در تریاس فوقانی رسوبگذاری از نوع پلاتفرمی بوده و در آن رسوبات كربناته نقش مهمتری داشته است. در این زمان در لوت شرقی، پدیدة دگرگونی مهمی رخ داده (دگرگونی ده سلم) و در آن توده گرانیتی هم بالا آمده است. در آغاز ژوراسیك فرونشینی حوضه همچنان ادامه می یابد.این رسوبات در اواخر ژوراسیك حادثه تكتونیكی رامتحمل شده اند.
در كرتاسه زیرین و میانی برجستگی هایی كه در طی ژوراسیك پایانی بوجود آمده اند فرسایش می یابند. دركرتاسه فوقانی پلاتفرم لوت به كلی از آب خارج می شود و در ژئوسنكلینال نئوبلوچ، فلیش ته نشین می شود. در طی كرتاسه فوقانی ـ ائوسن حاشیه بلوك لوت دچار فرونشینی شدیدی شده كه نتیجه آن فرسایش شدید منطقه لوت و ورود مواد حاصل به داخل فرونشستگی اطراف است. همچنین در این زمان رسوبگذاری تبخیری كاهش یافته و مناطق فرونشسته محل فورانهای آتشفشانی بسیار مهم آندزیتی و گاهی بازالتی بوده است. در زمان ائوسن فوقانی ـ كواترنر فعالیتهای آتشفشانی قبل از فرونشست كامل مركز لوت قطع شده و رسوبات واریزه ای در پای ارتفاعات باعث حركات جدید هالوكینز شده و نوعی خالی شدگی در تمام حاشیه لوت ایجاد شد به نحوی كه افتادگی چین ها و گاه روراندگی و شكستگی اطراف به سوی لوت متوجه شده اند.
زون مكران و گودال جازموريان
زون مكران در جنوب فرورفتگی جازموریان قرار دارد. مرز غربی آن گسل میناب بوده، از جنوب به دریای عمان و در مشرق به مرز پاكستان محدود می شود. در حد شمالی زون مزبور گسل ها و تراست هایی با روند شرقی ـ غربی وجود دارند كه گسل بشاگرد یكی از مهمترین آنهاست. در امتداد این شكستگی ها مخلوط های رنگی با بیرون زدگی های وسیع نمایان است(شکل8).
قدیمی ترین سنگ های این زون را همین ملانژهای رنگی تشكیل می دهند كه به كرتاسه فوقانی ـ پالئوسن تعلق دارند. پس از آن به رسوبات ضخیم فلیش مانند ائوسن و الیگوسن بر می خوریم كه تناوبی از شیل، ماسه سنگ و مارن است و روی مخلوط های رنگی فوق قرار داشته و ضخامت آنها به 5000 متر می رسد. این رسوبات قبل از آغاز میوسن دچار چین خوردگی شدیدی شده اند.در زمان میوسن زون مكران به صورت یك حوضه كم عمق در حال فرونشست عمل كرده تناوبی از لایه های مارنی شیلی و ماسه سنگ های آهكی؛ مخاوطی از سنگ های رسوبی، دگرگونی و سنگ های بازیك و گدازه های بالشی به صورت آمیزه رنگی رسوبی؛ لایه های آهك ریفی؛ كنگلومرای هارزیورژیتی؛ و در انتها رسوبات كم عمق دلتایی میباشد. نهشته های سطحی پلیو ـ پلئیستوسن بیشتر از كنگلومراهایی تشكیل می شود كه روی واحد های قدیمی تر را می پوشاند. به نظر می رسد كه روسوبگذاری این نهشته ها، متاثر از آخرین فاز كوهزایی آلپی و شروع حوادث جدید پاسادونین است.

از كرتاسه فوقانی تا میوسن زیرین احتمالا در محل مكران فعلی، گودال اقیانوسی وجود داشته كه جازموریان فعلی حاشیه قلره ای آن به شمار می رفته است، زیرا در این زون اولا پوسته اقیانوسی به صورت توده های پراكنده وجود دارد و ثانیا در سنگ های كنگلومرایی، قطعات افیولیت به چشم می خورد. بنابراین همانطور كه گفته شد احتمالا كف این حوضه، از نوع پوسته اقیانوسی است و فلیـش های مزبـور از تخریب پوسته اقیانوسی قدیمی تر نتیجه شده اند.زون مكران به طور كلی فاقد هر نوع فعالیت ماگماتیسم است ولی در شمال این زون یك مجموعه از كوه های آتشفشانی بین دو بخش گودال مانند كویر لوت و جازموریان مشاهده می گردد. این آتشفشان ها تقریبا و در جهت شرقی ـ غربی بوده و همگی طی پلیوكواترنر فعال بوده اند. به علاوه از نظر تركیب شیمیایی ، اكثر گدازه های مذكور در كادر ولكانیسم جزایر قوسی قرار می گیرند.
استان سیستان و بلوچستان در جنوب خاوری ایران، یكی از مهم ترین بخش های نئوتتیس به حساب می آید كه مراحل تكوین را از پوسته اقیانوسی تا قاره ای گذرانده است. بر اساس ویژگی های زمین شناسی و متالوژنی، این منطقه را می توان به كمربندهای مكران، بلوك های لوت و هیرمند، و زون گسله برشی ایرانشهر – بیرجند تقسیم كرد. افیولت های مكران و آمیزه های رنگین آن به عنوان فرآیند فرورانش پوسته اقیانوسی نئوتتیس به شمار می آیند. زون ایرانشهر – بیرجند از نوع Transform Fault Basin است كه تحت عملكرد گسله های شرق لوت و هریرود و چرخش بلوك های لوت لوت و هیرمند به وجود آمده است. فعالیت ماگماتیسم شمال لوت و گناباد- بیرجند را می توان به گسله های برشی حاصل از چرخش بلوك ایران مركزی منتسب كرد كه از نوع Bimodal است و از شرق به غرب به جوانی می گراید.
فعالیت آتش فشانی بزمان – تفتان حاصل فرورانش پوسته اقیانوسی اقیانوس هند محسوب می شود كه به صورت همپوش روی فرورانش كهن نئوتتیس قرار گرفته است. د راین بخش دو چرخه منتفاوت از ماگماتیسم اقیانوسی – حاشیه قاره ای نوع آندی وجود دارند. اولین چرخه منتسب به فرورانش نئوتتیس است كه از ماگماتیسم با پتاسیم كم تا نوع كالكوآلكالن و قلیایی از قدیم به جدید تغییر می كند. حاصل این ماگماتیسم توسعه كمربند كمانی حاشیه جنوبی بلوك لوت است كه از انارك – سرچشمه تا منطقه چغایی در پاكستان ادامه دارد و از انواع كمانی پوسته قاره ای به شمار می رود. ماگماتیسم تفتان – بزمان هنوز مرحله جوانی را می گذراند و دومین چرخه ماگماتیسم به حساب می آید. در روند گسله های سیستان، فعالیت ماگمایی از نوع قلیایی به صورت پورفیرهای ترسیر دیده می شود كه از جهاتی می توان آن را همزاد توده قلیایی خان نشین در افغانستان محسوب كرد.
گرانیت زاهدان اگر چه به سن ترسیر (الیگوسن) و از نوع برخوردی شمره شده است. ولی بر اساس نقشه مغناطیس سنجی هوایی (Residual Magnetic Map) به نظر می رسد كه بخش جابه جا شده از مجموعه ده سلم بوده باشد كه توسط گسله های برشی قطع، و در امتداد آن پوسته اقیانوسی جای گرفته است. این توده تحت تاثیر حوادث آلپی قرار گرفته و به همین لحاظ سن رادیوایزوتوپ جوان روی بیوتیت هاثبت شده است. حالآن كه بر اساس سن Rb/Sr سن كهن تر (كرتاسه) به دست می آید. از طرف دیگر، اگر بنا باشد این توده گرانیتی از نوع برخوردی و تحت فشار (Compression) حاصل شده باشد، در بلافصل آن و همزمان نمی تواند خاستگاه توده های قلیایی نفوذی در رژیم تكتونیكی كششی (Tension) قرار گیرد(گزارشهای استانی پایگاه ملی داده های علوم زمین کشور).

شکل(8): نقشه گسلهای مکران، جنوب شرقی ایران(کناب زمین شناسی ایران،آقانباتی، 1383).

5- گسلهای مهم جنوب شرق ايران

گسل سراوان
این گسل بنیادی با درازایی برابر با 270 کیلومتر در خاک ایران، راستای خمدار شمال غربی-جنوب شرقی و شیب کلی به سوی شمال شرقی، در جهت جنوب شرقی وارد خاک پاکستان می شود(شکل1).
گسل بم پشت
گسلی است با روند شرقی- غربی که درازای آن در خاک ایران 170کیلومتر است.این گسل منفرد نیست و در راستای خود به شکل یک زون گسلی عمل کرده است(شکل1).
گسل بيرگ
گسلی است بنیادی با سازوکار فشاری، دارای راستای شمال غربی- جنوب شرقی، درازای نزدیک به 100 کیلومتر و شیب به سوی شمال شرقی که در کناره کوه بیرگ واقع است(شکل1).
گسل دامن
گسلی است با سازوکار فشاری و روند شمال غربی – جنوب شرقی و درازایی حدود 100 کیلومتر که بنیادی است و در شمال ایرانشهر سبب پیدایش دو زون متفاوت زمین ساختی شده است. شیب این گسله رو به جنوب غربی می باشد(شکل1).
گسل کشين
گسلی است با سازوکار فشاری و راستای عمومی شمالی – جنوبی، شیب به سوی شرق و درازای حدود 100 کیلومتر(شکل1).
گسل جنوب زابلی
گسلی است با سازوکار فشاری و راستای عمومی شرقی – غربی و شیب کلی به سوی شمال که در امتداد گسل بم پشت قرار دارد. درازای این گسله نزدیک به 160 کیلومتر است که به سوی شرق وارد پاکستان می شود(شکل1).
گسل قصر قند
گسلی است بنیادی با سازوکار فشاری و روند شرقی-غربی، شیب کلی به سوی شمال که درازای آن در خاک ایران بیش از 300 کیلومتر است که به سوی شرق ادامه می یابد و سپس وارد کشور پاکستان می شود.

4- جمع بندی

با توجه به عمق بیش از 30 کیلومتری زمینلرزه 10 اردیبهشت 1388،ثبت پسلرزه های آن تا حدودی غیر ممکن شده است. این زمینلرزه حداقل 240 کیلومتر از ایستگاه لرزه نگاری باند پهن زاهدان، حداقل 545 کیلومتر از ایستگاه لرزه نگاری باند پهن کرمان و حداقل 540 کیلومتر از ایستگاه لرزه نگاری باند پهن بندر عباس(خلیج فارس) فاصله داشته است لذا پسلرزه های این زمینلرزه اگر چه ثبت شده اند اما تعیین محل آنها به سختی امکان پذیر بوده است. بنابراین تسریع در راه اندازی و بهره برداری از ایستگاه لرزه نگاری باند پهن چابهار به منظور پوشش کامل شبکه لرزه نگاری باند پهن پژوهشگاه در جنوب شرق ایران کاملا ضروری است. با اضافه نمودن ایستگاه چابهار به شبکه ملی لرزه نگاری باند پهن پژوهشگاه گپ آزیموتی به مقدار کمتر از 100 درجه برای رویداد های لرزه ای جنوب شرقی کشور کاهش داده خواهد شد. این موضوع در افزایش توانمندی و قابلیت ثبت و پردازش شبکه برای تشخیص و تعیین محل دقیق رویدادها نقش موثری ایفا می نماید.
بررسیهای انجام شده نشان می دهد سازوکار کانونی رویداد زمینلرزه 10 اردیبهشت 1388 از نوع نرمال با مولفه فرعی امتداد لغز چپ بر می باشد که علاوه بر موقعیت مکانی با سازوکار و عمق کانونی زمینلرزه 23 اسفند 1383(13 مارس 2005) با بزرگی 2/6=ML همخوانی دارد، بنابراین می توان استنتاج نمود که هر دو رویداد مربوط به فعالیت یک گسل می باشند که به نظر می رسد همان گسل بیرگ با راستای شمال غربی- جنوب شرقی واقع در شمال غربی ناحیه سراوان می باشد.

فرا رسیدن نوروز 88 مبارکباد !!!

mgeology — Sat, 28 Mar 2009 13:32:18 GMT

برآمد باد صبح و بوی نوروز... به کام دوستان و بخت پيروز / مبارک بادت اين سال و همه سال ... همايون بادت اين روز و همه روز
امیدوارم نوروز به همه خوش گذشته باشه به من یکی که خیلی خوش گذشت شمارو نمیدونم

امیدوارم سال جدید سالی سرشار از سلامتی و شادی و موفقیت برای یكایك شما عزیزان بوده و در سال جدید سفره هایتان پر نعمت، تنتان سالم، دلتان شاد و لبتان خندان باشد

در اين چند روز تعطيلات عيد براي تكميل تحقيق درسي به منطقه اي درسيستان و بلوچستان در جنوب شرق ايران به نام سرباز رفتم كه گفتم شمارو هم در اين سفر زيبا شريك كنم.ـ اميد وارم لذت ببريد .ـ

فرودگاه گرگان

مقطعي از كانال يك رودخانه در سرباز

تخريب يك پل در اثر سيل ناشي از بارندگي و تلاش براي كنترل تردد خودروها در سرباز

ريزش جاده و تخريب يك پل ديگردر پائين دست رودخانه ســــــرباز

به طرف سرباز

ماهواره مطالعاتی سازمان فضایی اروپا پرتاب می شود

mgeology — Wed, 25 Mar 2009 14:01:18 GMT

خبرگزاری مهر، سازمان فضایی اروپا قصد دارد پیچیده ترین ماهواره رصد زمین را به منظور تحقیق در میدان مغناطیسی زمین در وضوح و کیفیتی بالا به فضا ارسال کند.

اطلاعات ماهواره GOCE برای دستیابی به محاسبات دقیقی از چرخه اقیانوسها و تغییرات سطح دریاها که هر دو تاثیری انکارناپذیر بر تغییرات جوی دارند بسیار حیاتی خواهد بود.

GOCE با استفاده از یک راکت روسی در ارتفاع پایینی از مدار زمین قرار خواهد گرفت. همچنین پرتاب ماهواره در روز دوشنبه 16 مارچ 2009 از پایگاهی در شمال روسیه صورت خواهد گرفت.

این ماهواره یک تنی به سیستم فوق حساس گرادیومتر یا شیب سنج مجهز است تا بتواند تغییرات در میدان مغناطیسی زمین را به صورت 3 بعدی به ثبت برساند. اطلاعات حاصل می تواند نقشه ای از سطح زمین را با وضوح بالای تصویر ارائه کند.

چنین نقشه هایی تنها برای افزایش درک دانشمندان از ساختار خارجی زمین موثر نبوده و می تواند به عنوان منبعی از اطلاعات دقیقتر در مطالعات اقیانوسی و جوی مورد استفاده قرار گیرد.

ماهواره باید در ارتفاعی از سطح زمین پرواز کند تا در عین ثبت تصاویر پر وضوح بتواند موانعی را که در اتمسفر سطح پایین زمین قرار گرفته است را فیلتر کرده و تاثیر آنها را بر تصاویر خود خنثی کند.

بر اساس گزارش اسپیس دیلی، طی سال 2009 دو ماهواره مطالعاتی دیگر نیز به مدار زمین ارسال خواهند شد که یکی به منظور مطالعه بر روی رطوبت خاک و میزان شوری آب دریاها و دیگری به منظور اندازه گیری ضخامت لایه های یخی در مدار قرار خواهند گرفت.

عبور شهاب سنگ از کنار زمین

mgeology — Sun, 08 Mar 2009 16:40:54 GMT

یک شهابسنگ عظیم در ابعاد یک ساختمان 10 طبقه از فاصله ای دو برابر فاصله دورترین ماهواره در مرتفع ترین مدار زمین از کنار سیاره آبی عبور کرد.
به گزارش خبرگزاری مهر، این سنگ کیهانی وسعتی برابر 35 متر داشته است که به گفته محققان از شهابسنگی که در سال 1908 بر فراز سیبری با زمین برخورد کرده و بیش از 2 هزار کیلومتر مربع از جنگلهای آن منطقه را نابود کرده اندکی بزرگتر بوده است.

شهابسنگ DD45 2009 در روز 2 مارچ در نزدیکترین فاصله خود از زمین بوده و در ارتفاعی برابر 72 هزار کیلومتر از کنار زمین عبور کرده است. این ارتفاع دو برابر ارتفاعی است که ماهواره ارتباطی جئواستشنری (geostationary) در آن قرار گرفته است.

اخترشناسان از نزدیک شدن این شهابسنگ بزرگ به زمین آگاه بوده و اعلام کردند که هیچ گونه خطر برخوردی وجود نداشته و از بی خطر بودن این شهابسنگ برای ساکنان زمین اطمینان داشته اند. برخی دیگر از اخترشناسان انتظار داشتند شهابسنگ از فاصله ای نزدیک تر از کنار زمین عبور کرده و احتمال می دادند که با زمین برخورد کند.

گزارشها نشان می دهد سالانه اجرام کیهانی متعددی در ابعاد اتومبیل به اتمسفر زمین برخورد کرده و از بین می روند و برخی از آنها نیز در اقیانوس فرود می آیند.

به گفته دانشمندان تهدید برخورد اجرام بزرگی مشابه آنچه در سال 1908 با زمین برخورد کرده است می تواند هر یک الی دو قرن زمین را با خطر مواجه سازد.

بر اساس گزارش ام اس ان بی سی، زمانی که شهابسنگی به اتمسفر زمین وارد می شود به قطعات کوچکتری تبدیل می شود که این قطعات می توانند با زمین برخورد کرده و یا قبل از برخورد از بین بروند. در صورتیکه چنین فرایندی بر فراز یک شهر رخ دهد می تواند نتایج مخرب و ناگواری را برای ساکنان شهر در بر داشته باشد.

خبرگزاری مهر

تهیه اولین نقشه گرانشی نیمه پنهان ماه .

mgeology — Sat, 07 Mar 2009 06:28:36 GMT

اولین نقشه از جزئیات میدان های گرانشی نیمۀ پنهان ماه، نشان می دهد كه دهانه های موجود در آن ناحیه نسبت به دهانه های بخش رو به زمین ماه متفاوت است. نتایج بدست آمده می تواند اطلاعات ببشتری دربارۀ میلیاردها سال پیش ، زمانی كه مواد مذاب بر سطح ماه در جریان بودند در اختیارمان بگذارد. این نقشۀ جدید گرانشی توسط ماهوارۀ ژاپنی كاگویا (Kaguya) كه در سال 2007 دو كاوشگر كوچك را درمدار ماه رها كرد، گردآوری شده است.

تصویر سمت راست، نقشه گرانشی از نیمه پنهان ماه و تصویر سمت چپ، نقشه گرانشی نیمه رو به زمین ماه را نشان می دهد.

حركات این سه فضاپیما، كه به نوسانات میدان گرانشی ماه حساس اند، با دنبال كردن سیگنال های رادیویی آنها مورد بررسی قرار گرفت.

در یك موقعیت حساس، زمانیكه فضاپیمای اصلی كاگویا در نیمۀ پنهان ماه قرار داشت- و نمی توانست مستقیماٌ با زمین ارتباط داشته باشد- یكی از كاوشگرها سیگنال های آن را به زمین ارسال كرد.

نقشۀ به دست آمده که اولین نقشه با جزئیات كامل از نیمۀ پنهان ماه است، نشان می دهد که دهانه های آتشفشاني که در آن سوی ماه وجود دارند نسبت به دهانه های سمتی كه همواره رو به زمین است، بطور قابل ملاحظه ای علائم گرانشی متفاوتی دارند.

داده های حیرت آور:

با توجه به این نقشه ها شاید بتوان گفت كه میلیاردها سال پیش تفاوت های بزرگی نظیر تفاوت در درجه حرارت و یا ضخامت دو نیمۀ ماه وجود داشته است.

«والتر كیفر»( Walter Kiefer)، متخصص ژئوفیزیك سیارات كه نقشی در این مطالعات نداشته است می گوید:" اطلاعات بدست آمده حیرت آور است. تا به حال نتوانسته بودیم به این خوبی نیمۀ پنهان ماه را مشاهده كنیم."

بیشتر دهانه های آتشفشانی ماه بیش از 3.8 میلیارد سال پیش شكل گرفته اند. برخی از این دهانه ها پیش از سرد شدن ماه و پایان فعالیت های زمین شناختی آن، توسط مواد مذابی كه در سطح ماه بود، پر شده اند.

با این حال برخی از این دهانه ها ظاهراً از زیر پر شده اند. محققین بر این باورند كه مواد موجود در جبّۀ ماه در دهانه ها بالا آمده است، زیرا اینها در بخش هایی قرار دارند كه پوستۀ ماه تحت فشار نازك شده است.

اندازه گیری های جدید كاگویا نشان می دهد كه برخی از دهانه های بخش پنهان ماه تنها با مواد جبّه پر شده اند. در بخش مركزی این دهانه ها میدان گرانشی بیش از حد طبیعی آن است و به دور آن حلقه ای با گرانش كم قرار دارد كه با ارتفاع كم دهانه هماهنگی دارد.

نتیجه گیری های مخالف

معلوم نیست كه این بررسی های جدید از گذشتۀ ماه چه حرفهایی برای گفتن دارد. فرماندۀ این گروه آقای «نوریوكی نامیكی»(Noriyuki Namiki) از دانشگاه كیوشو ژاپن می گوید :"برای بقای این ساختارها، نیمۀ پنهان ماه می بایست بسیار سرد و سخت شده باشد تا جبّه بتواند با گذشت زمان در مركز دهانه آرام بگیرد. سطح بسیار سفت و محكم بوده كه در این ساختار ها تعادل برقرار كرده است".

اما كیفر می گوید كه این حلقه ها با گرانش پایین از سناریویی جدید حرف می زنند. شاید ساختارهای مركزی دهانه ها به این دلیل باریك باشد كه لایۀ بالایی ماه در نیمۀ پنهان بسیار نازك و گرم بوده تا بتوانند هر چیز بزرگتری را در خود نگه دارد. مقایسۀ رصد ها ی كاگویا با مدل ها می تواند به این سؤال پاسخ دهد.

دو نیمكرۀ ماه تفاوت های بر جسته دیگری نیز دارند. كاوشگر ماه ناسا كه در اواخر سال 1990 بهره برداری شد، كشف كرد كه عناصر رادیو اكتیو ظاهراً در نیمۀ روشن ماه متمركز شده اند. نیمۀ پنهان نیز علائمی را مبنی بر وجود فعالیت های آتشفشانی در گذشته نشان می دهد.

برگرفته از : نجوم نیوز

تکامل تکتونیک صفحه ای حاشیه جنوبی اوراسیا در مزوزوئیک و سنوزوئیک

mgeology — Wed, 25 Feb 2009 05:32:18 GMT

تکامل تکتونیک صفحه ای حاشیه جنوبی اوراسیا در مزوزوئیک و سنوزوئیک

Plate tectonic evolution of the southern margin of Eurasia

in the Mesozoic and Cenozoic

J. Golonk

پروفسور جان گلونکا

استاد علوم زمین در دانشکاه علوم و تکنولوژی جاگیلونیا در کراکو لهستان

Jan Golonka is a professor of geology at the University of Science and Technology and the Jagiellonian University in Krakow, Poland. He received his M.SC. Degree (1967) from the University of Mining and Metallurgy, Krakow, Poland and Ph.D. (1978) from the Geological Institute, Warsaw, Poland. From 1967 to 1981 he was a university lecturer and research geologist in the Polish Geological Institute, Carpathian Branch in Krakow. He worked for Mobil in Dallas, Texas from 1982 to 1999. His research interests focus on paleogeography, platetectonics, paleoclimatology, and global andregional geology, recently of the Carpathians. Jan has authored and co-authored two hundred scientific papers and also served as the editor of the SEPM book Phanerozoic reef patterns and Marine and Petroleum Geology Thematic set on paleogeographic reconstruction and hydrocarbon basins: Atlantic, Caribbean, South America, Middle East, Russian Far East, Arctic.

این تحقیق خلاصه ای از تحول ژئودینامیکی و موقعیت نیروهای تکتونیک مهم در حاشیه جنوبی اورآسیا درون محدوده اقیانوس جهانی است. کوهزایی هرسی نین توسط تصادم گندوانا و اوراسیا کامل شد از طرفی اقیانوس تتیس از ما بین اوراسیا و گندوانا (تکه های پانگه آ) شکل گرفت. در تریاس بالایی ژوراسیک زیرین چندین قاره کوچک به حاشیه اوراسیا چسبیدند در این زمان بود که اقیانوس پالئوتتیس بسته شد. درطی ژوراسیک – کرتاسه یک فرورارنش در حاشیه جنوبی قاره جدید پانتاید در حال توسعه بود، پلیت های ایران و قفقاز زون فرورانش باعث شکاف و ایجاد حوزه کمانی بزرگتر از قفقاز – کاسپین جنوبی شد و در کرتاسه بالایی به بیشترین پهنا رسید. در غرب تتیس اوراسیا از گندوانا توسط سازنده های اقیانوس لیگوریا – پن ناینیک – پاینین – ماگورا (آلپ تتیس) جدا شد همانند پشته های اقیانوس اطلس توسعه یافت، غرب دریای سیاه توسط جدایش باز شد و با جنبش غربی پانتاید مرکزی از پلاتفرم های اسکیتین و میوسن اوراسیا در کرتاسه زیرین – سنومانین فاصله گرفت. آخرین همبستگی اقیانوس لیگوریا – پاینین در کرتاسه – پالئوژن بود. آدریا – آلکاپا به حرکت بسوی شمال در طی ائوسن – میوسن زیرین ادامه دادند و تصادم مورب آن ها با شمال اروپا منجر به توسعه گوه های کراپتین شد.

در طی کرتاسه بالایی پلیت های سنندج سیرجان – مکران به پلیت های ایران – آفریقا در منطقه قفقاز دریای خزر چسبیده بودند دو منطقه فرورانش پلاتفرم توران در پالئوژن توسعه یافت، شرق دریای سیاه باز شد. در جنوب دریای خزر نشانه های مفیدی از الیگوسن – نئوژن وجود ندارند.تصادم هند و صفحه لوت با اوراسیا باعث تغییر شکل آسیای مرکزی و بوجود آمدن گسل های پیچ خورده ی NW-SE گردید. بقایای سیستم کمانی ژوراسیک – کرتاسه و نازک شدگی پوسته ی اقیانوسیه به خوبی نازک شدگی پوسته اقیانوسی سوم که بین قاره ها همجوار سیستم های کوهزایی واقع بودند پنهان شد.

برای دریافت متن اصلی مقاله بروی عنوان لاتین مقاله کلیک کنید.....

دوستانی که مایل به دریافت کل متن ترجمه شده مقاله هستند ایمیل بزنند.

ناسا پرتاب آزمایشگاه علمی مریخ را تا 2011 به تاخیر انداخت

mgeology — Thu, 18 Dec 2008 15:35:52 GMT

آژانس فضایی آمریکا NASA در کنفرانسی خبری اعلام کرد، پرتاب خودروی مریخ نورد آزمایشگاه علمی مریخ تا سال 2011 به تاخیر افتاده است تا نسبت به عملکرد درست آن و موفقیت ماموریت اطمینان بیشتری حاصل شود.

روز گذشته سازمان فضایی ایالات متحده آمریکا – NASA – با برگزاری کنفرانسی خبری اعلام کرد، پرتاب خودروی مریخ نورد بعدی این سازمان که به آزمایشگاه علمی مریخ (MSL) که قرار بود سال 2009 میلادی اتفاق بیفتد تا سال 2011 به تاخیر افتاد. بر اساس این گزارش این تاخیر باعث خواهد شد تا هزینه این ماموریت حدود 400 میلیون دلار افزایش یافته و از 88/1 میلیارد دلار به 2/2 میلیارد دلار افزایش یابد.
اد ویلر (Ed Weiler) از مسولان این سازمان فضایی با اعلام این خبر گفت:«این تاخیر باعث خواهد شد تا ما همه مسایل فنی باقی مانده را با دقت مورد بررسی دقیق قرار دهیم و نسبت به موفقیت این ماموریت اطمینان حاصل کنیم. چرا که شکست این ماموریت موضوعی نیست که اصلا بخواهیم به آن فکر کنیم. کاوش های علمی اهمیت فوق العاده ای دارد و برای آنکه مطمئن شویم سرمایه گذاری مالیات دهندگانی که هزینه های این ماموریت را تامین می کنند، به هدر نخواهد رفت دقت های خود را افزایش داده ایم تا این ماموریت بی نظیر در تاریخ کاوش های میان سیاره ای با موفقیت انجام شود»

این ماموریت که قرار بود سال آینده به مریخ فرستاده شود خودروی مریخ نوردی به بزرگی یک خودروی کوچک بود که به جای انرژی خورشیدی از انرژی هسته ای برای حرکت و تامین انرژی خود سودخواهد برد و به همراه خود مجموعه ای از ابزارهای علمی دقیق را به مریخ خواهد برد که دانشمندان را در بررسی دقیق تر وضعیت حال و آینده مریخ یاری خواهد رساند.
این تاخیر تاثیر جدی بر برنامه های آینده کاوش مریخ خواهد گذاشت و برنامه ریزی کاوش های بعدی را نیز به تاخیر خواهد انداخت.
همچنین، در همین کنفرانس خبری اعلام شد که طی مذاکراتی که ناسا و اسا (آژانس فضایی اروپا) انجام داده اند قرار شده است که این دو سازمان فضایی در برنامه های آینده مریخ مشارکت جدی داشته باشند. یکی از ماموریتهای آینده ای که این دو سازمان آن را به انجام خواهند رساند ، ماموریت پیچیده و مهم بازگرداندن نمونه هایی از مریخ به زمین خواهد بود. ماموریتی که هزینه آن بین 6 تا 8 میلیارد دلار برآورد می شود و در طی آن قرار است نمونه هایی از خاک مریخ جمع آوری و به زمین بازگردانده شود. مقامات ناسا اعلام کرده اند، این ماموریت که پیش از این زمان آن برای حدود سال 2010 تخمین زده می شد زودتر از سال 2020 صورت نخواهد گرفت و بدین ترتیب ماموریت رویایی سفر انسان به مریخ بسیار دورتر از زمان خوش بینانه پیشین – سال 2050 – صورت خواهد گرفت.